Σύνδεσμοι και τένοντες γόνατος

Οι πλάγιοι σύνδεσμοι του γόνατος

     Οι σύνδεσμοι του γόνατος, όπως κάθε σύνδεσμος του σώματος, αποτελούνται από ισχυρές ίνες κολλαγόνου, συνδέοντας δε τα οστά που συμμετέχουν στον σχηματισμό της αρθρώσεως, σταθεροποιούν αυτή, ιδιαίτερα όταν η άρθρωση κινείται. Από την έσω πλευρά του γόνατος βρίσκεται ο έσω πλάγιος σύνδεσμος (medial collateral ligament), ο οποίος συνδέοντας το μηριαίο οστούν με την κνήμη , σταθεροποιεί το γόνατο σε κάθε δύναμη που προσπαθεί να ανοίξει την άρθρωση από την μέσα πλευρά.
     Από την έξω πλευρά του γόνατος βρίσκεται ο έξω πλάγιος σύνδεσμος (lateral collateral ligament), ο οποίος συνδέοντας το μηριαίο οστούν με την κεφαλή της περόνης , σταθεροποιεί το γόνατο σε κάθε δύναμη που προσπαθεί να ανοίξει την άρθρωση από την έξω πλευρά.

     Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος (ΠΧΣ) (anterior cruciate ligament), βρίσκεται στο εσωτερικό του γόνατος και στο κέντρο αυτού, μέσα στην μεσοκονδύλιο εντομή, και συνδέει το μηριαίο οστούν (έξω μηριαίος κόνδυλος) με το πρόσθιο τμήμα της αρθρικής επιφάνειας της κνήμης.
     Ο σύνδεσμος αυτός αντιστέκεται σε στροφικές δυνάμεις του μηριαίου επί της κνήμης, αλλά πιο σημαντικά σε δυνάμεις που προσπαθούν να ολισθήσουν το μηριαίο προς τα οπίσω επί ακίνητης κνήμης. Ο ΠΧΣ αποτελεί τον κεντρικό σταθεροποιητή σύνδεσμο του γόνατος.
     Ο οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος (ΟΧΣ) (posterior cruciate ligament) βρίσκεται επίσης στο εσωτερικό του γόνατος και στο κέντρο αυτού, μέσα στην μεσοκονδύλιο εντομή αλλά όπισθεν του ΠΧΣ, και συνδέει το μηριαίο οστούν (έσω μηριαίος κόνδυλος) με την οπίσθια επιφάνεια της κνήμης.
     Ο σύνδεσμος αυτός αντιστέκεται σε δυνάμεις που προσπαθούν να ολισθήσουν την κνήμη προς τα οπίσω επί ακινήτου μηριαίου.
Αν ασκηθεί μεγάλη βία επί του γόνατος, την κατεύθυνση της οποίας αντιστέκονται είτε ο ΠΧΣ είτε ο ΟΧΣ , οι σύνδεσμοι αυτοί μπορεί να υποστούν ρήξη. ΦΩΤΟ

Ο ΠΧΣ (πρόσθια επιφάνεια γόνατος)

Ο οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος του γόνατος (ΟΧΣ).

     Δυο ειδικά ανατομικά μόρια από κολλαγόνες ισχυρές ίνες, βρίσκονται στο εσωτερικό του γόνατος και ονομάζονται μηνίσκοι, ΦΩΤΟ παρεμβάλλονται δε μεταξύ των αρθρικών επιφανειών μηριαίου και κνήμης και συνεπώς δέχονται φορτία κατά την στάση και βάδιση. Εξ αυτών ο έσω μηνίσκος εντοπίζεται στην έσω πλευρά του γόνατος, μεταξύ έσω μηριαίου και έσω κνημιαίου κονδύλου, ενώ ο έξω μηνίσκος στην έξω πλευρά του γόνατος μεταξύ έξω μηριαίου και έξω κνημιαίου κονδύλου. Αμφότεροι οι μηνίσκοι έχουν σχήμα ημισελήνου, με κινητικότητα κατά τον πρόσθιο-οπίσθιο άξονα του γόνατος περίπου 3-6 mm, λιγότερο ο έσω και περισσότερο ο έξω. Επικάθονται επίπεδα στην αρθρική επιφάνεια της κνήμης (κνημιαία ή κάτω επιφάνεια μηνίσκων) και σταθεροποιούνται κυρίως με πολύ μικρούς συνδέσμους κατά το έξω χείλος της περιφέρειάς τους, ποιο πολλούς στον έσω μηνίσκο που τον καθιστούν και περισσότερο δυσκίνητο από τον έξω. Αντίθετα η επιφάνεια τους προς τους μηριαίους κονδύλους (μηριαία ή άνω επιφάνεια μηνίσκων) είναι κοίλη με το μεγαλύτερο ύψος στην περιφέρεια που συνεχώς μειώνεται όσο κινούμεθα προς το εσωτερικό ελεύθερο χείλος τους. Το κοίλο της άνω επιφάνειας των μηνίσκων είναι πολύ σημαντικό για δυο βασικά λόγους:

	1.	Διότι «αγκαλιάζουν» καλύτερα τους κυρτούς μηριαίους κονδύλους, με αποτέλεσμα τα φορτία περνούν με μεγαλύτερη επιφάνεια επαφής προς την αρθρική επιφάνεια της κνήμης που είναι επίπεδη, σε σχέση με το εάν απουσίαζαν οι μηνίσκοι ΦΩΤΟ και
	2.	Συμβάλουν μαζί με τους συνδέσμους στην γενικότερη σταθερότητα της αρθρώσεως.

     Η ανατομική αυτή ιδιομορφία των μηνίσκων μετατρέπεται σε λειτουργικό πλεονέκτημα για το γόνατο, διότι ο αρθρικός χόνδρος τόσον του μηριαίου όσον και της κνήμης προστατεύεται από την φθορά λόγω επικέντρωσης των φορτίων σε μεγαλύτερες επιφάνειες, εκ της παρουσίας των μηνίσκων.
     Οι τένοντες είναι κατασκευασμένοι επίσης από ισχυρές κολλαγόνες ίνες και αποτελούν την τελική πρόσφυση ενός μυός επί του οστού. Ο ισχυρότερος τένοντας του γόνατος είναι ο επιγονατιδικός τένοντας, ο οποίος κατά ορισμένους συγγραφείς θεωρείται σύνδεσμος.

Ο εκτατικός μηχανισμός του γόνατος.	Οι οπίσθιοι μηριαίοι μυς και ο εκτατικός μηχανισμός του γόνατος.